توسعهی مشارکتهای مردمی و بهرهگیری از ظرفیت خیرین و علاقهمندان به کتاب و کتابخانه، از زمینههای مهم تقویت منابع کتابخانههای عمومی است. اهدانش بهعنوان بستر تخصصی جذب و مدیریت این مشارکتها راهاندازی شده و امکان شناسایی، ثبت، پیگیری و هدایت آنها را برای استانها فراهم میکند.
ادارهی کل استان میتواند هر نیاز کتابخانه را در قالب یکی از مدلهای پویش یا درخواست تجهیزات به مردم و خیرین عرضه کند. کمکهای نقدی نیز در همین چارچوب جذب میشود.
جزئیات پویشها ← ۲جمعآوری کتاب از مردم و هدایت آن به کتابخانههای نیازمند؛ از طریق اهدای کتابهای شخصی، کمک نقدی برای خرید کتاب یا خرید کتاب نو.
جزئیات اهدای کتاب ← ۳صفحهی مستقل هر استان برای معرفی پویشها و حامیان؛ جایی که همهی امکانات اهدانش در اختیار ادارهی کل است.
امکانات پرتال استان ←ادارهی کل استان نیاز مشخصی را تعریف و درخواست انتشار پویش را ارسال میکند. پس از تأیید ستاد، پویش در صفحهی استان منتشر میشود و میزان تحقق هدف بهصورت شفاف قابل مشاهده است.
جمعآوری کمکهای نقدی برای یک موضوع مشخص، بر اساس نیاز استان یا کشور.
تأمین یک قلم تجهیز برای چند کتابخانه، یا چند قلم تجهیز برای یک یا چند کتابخانه.
برای یک یا چند چهرهی شناختهشده صفحهی اختصاصی ایجاد میشود. هر سفیر با پیوند اختصاصی خود به معرفی پویش و جذب کمک میپردازد و کمکها به نام او ثبت میشود.
درخواست پویش زمانی قابل تأیید است که برای پرسشهای زیر پاسخ روشن داشته باشد.
نخستین استانی که پویش خود را به ۱۰۰٪ رساند: هدف روشن گذاشتند، پیگیر ماندند و مردم کتابخانهها را تنها نگذاشتند. حالا نوبت استان شماست.
اگر استان میخواهد از ظرفیت تأمین تجهیزات استفاده کند، بهتر است بهجای پراکندهکردن نیازها، چند کتابخانهی منتخب و تجهیزات اولویتدار را زیر یک پویش مشخص تجمیع کند؛ سپس همان پویش را تا تأمین کامل، تحویل تجهیزات و ثبت نتیجه نهایی پیگیری و جمعبندی کند.
در اهدانش سه روش برای تأمین کتاب کتابخانهها از طریق مشارکت مردم فعال است.
شهروندان با ثبت درخواست، کتابهای شخصی خود را به کتابخانه اهدا میکنند. هر استان میتواند فرایند جمعآوری این کتابها را در محدودهی خود راهاندازی کند.
اهداکننده در بخش «اهدای نقدی»، استان و دستهی «تهیه کتاب» را انتخاب و مبلغ مورد نظر را پرداخت میکند.
اهداکننده کتاب نو را با ۳۰ درصد تخفیف از فروشگاه «ایران کتاب» خریداری و به کتابخانهی منتخب اهدا میکند.
هر کتابی که اهدا میشود، با فرم اختصاصی استان شما مسیر روشنی پیدا میکند؛ از ثبت درخواست تا تحویل به کتابخانه.
از ثبت درخواست تا رسیدن کتاب به کتابخانهی نیازمند. مراحل رنگی بر عهدهی استان است.
آمار بالا نشان میدهد درخواستها زیاد است و پاسخگویی کند. نحوهی برخورد با اهداکننده، در تداوم مشارکت او نقش تعیینکننده دارد.
تماس با اهداکننده در روزهای نخست ثبت درخواست و پیش از جمعآوری، از طریق کارشناس مشارکتها و با حفظ احترام مخاطب انجام شود. هیچ درخواستی نباید بیپاسخ بماند.
در صورت عدم امکان جمعآوری، علت به اهداکننده توضیح داده شود و نزدیکترین کتابخانه برای تحویل معرفی گردد.
وضعیت هر درخواست و تعداد واقعی کتابهای تحویلی در همان روز در سامانه ثبت شود؛ گزارشهای ملی بر مبنای همین اطلاعات تهیه میشود.
تفاوت اصلی در فعالسازی و اطلاعرسانی استانی است؛ هرچه مسیر اهدا بیشتر معرفی شود، مشارکت مردمی نیز بیشتر خواهد شد.
تنها یکچهارم درخواستها تکمیل شده است. بیپاسخ ماندن درخواست یا رد آن بدون ارائهی توضیح، اعتماد اهداکننده را خدشهدار میکند و بر مشارکتهای بعدی نیز اثر منفی دارد.
از ابتدای سال ۱۴۰۵، مجموعاً ۱٬۲۵۵ جلد کتاب نو برای ۱۰۵ کتابخانه در ۳۰ استان خریداری شده است.
ادارهی کل هر استان در پرتال خود میتواند از راهاندازی پویش تا جمعآوری کتاب و تجهیزات، انتشار خبر و رسانه و معرفی حامیان را مدیریت کند.
تأیید، انتشار و پشتیبانی پویشها بر عهدهی ستاد است و شناسایی نیاز، اطلاعرسانی و جذب حامیان محلی بر عهدهی استان.
تعریف نیازی روشن و مشخص؛ مانند «کتاب کودک برای ۱۵ کتابخانهی روستایی».
ارسال درخواست پویش با پاسخ به هفت پرسش راهنما؛ انتشار در صفحهی استان پس از تأیید ستاد.
معرفی پویش از طریق رسانههای محلی و فضای مجازی و ارتباط با خیرین و مجموعههای اقتصادی استان.
انتشار تصاویر، خبر و گزارش تحویل؛ مشاهدهی نتیجه، اعتماد و مشارکت مجدد اهداکنندگان را افزایش میدهد.
دستکم ۱ پویش استانی فعال با نیاز مشخص و مبلغ هدف.
ثبت در اهدانشتعیین کارشناس مسئول، تماس بهموقع و ثبت دقیق نتیجهی هر درخواست.
بخش اهدای کتابمعرفی حامیان استان و ارسال گزارش تحویل هر پویش.
صفحهی استان در اهدانشاهدانش آمادهی بهرهبرداری همهی استانهاست؛حوزه مشارکتها و خیرین
اثربخشی آن به پیگیری ادارات کل بستگی دارد.
در بسیاری از کتابخانهها فضا، امکانات، خدمات و ظرفیتهایی وجود دارد که با رعایت ضوابط و بدون اختلال در مأموریت فرهنگی، میتواند به ایجاد درآمد پایدار یا کاهش هزینههای جاری کمک کند. این ظرفیتها تاکنون بهصورت پراکنده شناسایی شدهاند. سامانه با هدف ایجاد تصویری دقیق از وضعیت هر کتابخانه و فراهمکردن امکان تصمیمگیری، اولویتبندی و پیگیری راهاندازی شده است.
راهاندازی این سامانه به معنای تبدیل کتابخانه به بنگاه اقتصادی یا تحت فشار قرار دادن کتابداران برای کسب درآمد نیست. هدف، شناسایی ظرفیتهای قانونی و سازگار با مأموریت کتابخانه است تا فرصتهای قابل اجرا به دلیل نبود اطلاعات یا پیگیری از دست نروند. نبود فرصت در یک کتابخانه نیز پاسخی معتبر است.
خروجی سامانه، بانک فرصتهای درآمدزایی است؛
دقت اطلاعات، کیفیت تصمیمگیریها را تعیین میکند.
سالنهای مطالعه توسط مؤسسان دارای مجوز راهاندازی و اداره میشوند و صدور مجوز، بازدید و نظارت بر آنها بر عهدهی ادارات کل استانهاست. این الگو ظرفیت فضای مطالعه را بدون هزینهی احداث افزایش میدهد و از محل حق نظارت، درآمد پایدار برای استان ایجاد میکند.
وظایف استان باید بهصورت مستمر و قابل پایش انجام شود؛ صدور مجوز، نظارت میدانی و شناسایی فعالیتهای فاقد مجوز سه محور اصلی اقدام هستند.
بازدید میدانی از هر سالن باید حداقل یکبار در هر شش ماه انجام و نتیجه در سامانه ثبت شود.
بازدید هر سالن باید حداقل یکبار در هر سه ماه انجام و نتیجهی بازدید ثبت شود.
بازدیدهای ثبتشده توسط کارشناسان ستادی و رؤسای شهرستانها در این شاخص لحاظ شده است.
در ششماههی نخست سال هیچ بازدید ثبتشدهای برای این بخش از سالنها وجود ندارد. مسئولیت پیامدهای احتمالی ناشی از عدم انجام نظارت دورهای بر عهدهی ادارهکل استان مربوط خواهد بود.
سالنهای دارای مجوز موظفاند ۵ درصد شهریهی دریافتی از اعضا را بهعنوان «حق نظارت» به حساب ادارهی کل استان واریز کنند.
حق عضویت سالنهای مطالعه بر اساس فرمولی واحد تعیین میشود که هزینههای پایهی سالن، ارزش خدمات ارائهشده و جمعیت شهر را در نظر میگیرد.
(سرانهی اجارهبها یا ارزش ملک + هزینهی انرژی و انشعابات + ارزش خدمات سالن) × ضریب جمعیت؛ این ساختار مبنای محاسبهی حق عضویت و در ادامه حق نظارت استان خواهد بود.
تفاهمنامههای همکاری میان ادارات کل کتابخانههای عمومی و دستگاهها و مؤسسات استانی، ابزاری برای بهرهگیری از ظرفیتهای محلی است. این بخش وضعیت ارسال پیشنویسها و تفاهمنامههای امضاشده در سال ۱۴۰۵ را نشان میدهد.
تنها تفاهمنامههایی که این مراحل را طی کرده باشند، در گزارشات آتی اقدامات ادارات کل استانها لحاظ خواهند شد.
منبع: فهرست تفاهمنامههای محلی (استانی) سال ۱۴۰۵ و گزارش تحلیلی حوزهی امور مشارکتها و خیرین
بر اساس گزارش ارسالی ۸ استان، ۴۴ حکم در حوزه خرید کتاب و منابع مکتوب، تأمین تجهیزات، تعمیر و بازسازی و ارائه خدمات عمومی و آموزشی ثبت شده است. این بخش وضعیت اجرای احکام، حجم مبالغ ثبتشده و عملکرد استانها را در یک نگاه مدیریتی نشان میدهد.
۳۸ حکم از مجموع ۴۴ حکم انجام شده و ۶ حکم همچنان در حال اجراست. بوشهر تنها استانی است که در داده ارسالی هنوز هیچ حکم انجامشدهای ثبت نکرده است.
در هر کارت، تعداد کل احکام استان و درصد اجرای احکام ثبتشده نمایش داده میشود.
بالاترین مبالغ ثبتشده در دادههای ارسالی؛ وضعیتها برای گزارش مدیریتی به «انجامشده» و «در حال اجرا» یکدست شدهاند.
مبنای این بخش: جدول ماده ۷۹ ارسالی. جمع مبلغ، حاصل جمع ارقام درجشده در ستون «مبلغ ریالی پرداختشده بابت حکم» است؛ احکام فاقد مبلغ در جمع مالی منظور نشدهاند.
دهیاریها، شهرداریها و نهادهای محلی میتوانند زمین یا ساختمان خود را بهصورت اهدا یا حق انتفاع در اختیار کتابخانههای عمومی بگذارند. این صفحه، واگذاریهای ثبتشده از دی ۱۴۰۳ تاکنون را نشان میدهد.
سامانه کارا با هدف ساماندهی، شفافسازی و تسهیل فرایندهای کاری حوزهی مشارکتها و خیرین طراحی شده و بستری یکپارچه برای ثبت، پیگیری و مدیریت پروژهها، محورها و وظایف فراهم میکند. مدیران از طریق این سامانه میتوانند بر عملکرد واحدهای زیرمجموعه نظارت داشته باشند و هر کار را تا حصول نتیجه پیگیری کنند.
Space یا PageDown یا ← بخش بعد · PageUp یا → بخش قبل · M فهرست · F تمامصفحه · Home آغاز